Democratie

De meest complete behandeling van de directe democratie vindt u in het boek van Jos Verhulst en mijzelf, Directe democratie: feiten, argumenten en ervaringen omtrent het referendum (Brussel: Democracy International, 2007). Het papieren boek is uitverkocht maar download hier alle 10 taalversies: Nederlands, Engels, Frans, Duits, Italiaans, Spaans, Deens, Noors, Slowaaks en Bulgaars.

Overige wetenschappelijke publicaties:

Tijdschrift voor Constitutioneel recht (2018) – Het grondwettelijk verbod op last, het referendum en de fractiediscipline

Repliek op staatsrechtjurist Erik Jurgens, die onder andere het referendum een aantasting vindt van de onafhankelijkheid van parlementariërs zoals vastgelegd in het grondwettelijke lastverbod. Thijs Vos en ik betogen dat dit onterecht is.

European Constitutional Law Review (2005) – The Dutch referendum

Analyse van de achtergronden, aanleiding, verloop en gevolgen van het Nederlandse referendum over de Europese Grondwet (2005), het eerste referendum in de geschiedenis van het Koninkrijk der Nederlanden.

Notre Europe (2005) – The first Dutch referendum: a pre-ballot assessment

Een analyse in opdracht van de Franse denktank Notre Europe, geschreven kort voor het referendum van 2005 over de Europese Grondwet, over de aard van het referendum en de campagne.

Direct democracy in Europe: the Netherlands (2004)

Een hoofdstuk over directe democratie Nederland in Kaufmann en Waters (red.), “Direct democracy in Europe” (Durham: Carolina Academic Press, 2004) met een overzicht van de aanwezige instrumenten en een historisch overzicht.

Essays, opiniestukken en interviews

Het Parool (2021) – Een minderheidskabinet is de oplossing om de status-quo te doorbreken

Pleidooi voor een minderheidskabinet bij de langdurige impasse in de kabinetsformatie van 2021. Dit kan bovendien zorgen voor de zo breed gewenste nieuwe bestuurscultuur.

Trouw (2021) – Schrap de hoge drempel voor het correctief referendum

De hoge uitkomstdrempel voor het bindend correctief referendum is principieel onjuist en zorgt ervoor dat verreweg de meeste referenda zullen mislukken.

Het Parool (2019) – Mogelijkheden voor Amsterdammers burgervriendelijk verruimen

Als het Amsterdamse college echt het referendum wil verbeteren, moet ze haar plannen wijzigen en daarbij een voorbeeld nemen aan de veel betere referendumpraktijk van Duitsland en Zwitserland.

Spanning (2019) – “Iedereen heeft ideeën, burgers moeten die op de agenda kunnen plaatsen”

Interview met mij over de vormgeving, de werking en vele andere aspecten van de uitgebreide referendumsystemen in Zwitserland en de Verenigde Staten.

Washington Post (2018) – The Dutch parliament has made a terrible mistake

Pleidooi tegen de afschaffing van het referendum in Nederland: directe democratie is het juiste antwoord op de uitdagingen die het populisme stelt.

NRC Handelsblad (2018) – Schaf het referendum niet af – het werkt

Het referendum over de inlichtingenwet van 2016 heeft iedereen laten zien dat referenda tot een heropleving van de democratie kunnen leiden. Vroegtijdige afschaffing is doodzonde.

Volkskrant (2018) – Kabinet haalt dubieuze trucs uit om referendum over afschaffing van het referendum te voorkomen

De wet garandeert ons het recht op een referendum over de afschaffing van het referendum. De trucs van het kabinet om dat te voorkomen, zijn illegaal.

Democracy.Community (2018) – Abolishing the referendum? How and why the Netherlands is struggling so much with direct democracy

Uitgebreide analyse van de pogingen van het Nederlandse kabinet om de nog jonge referendumwet weer in te trekken.

De Republikein (2017) – Angst voor het referendum is angst voor de democratie

Een analyse en weerlegging van de belangrijkste argumenten die tegenstanders van het referendum steeds opnieuw hanteren.

NRC Handelsblad (2016) – Doe toch niet zo zuur over dat referendum

Een antwoord op veel gehanteerde argumenten tegen het referendum over het Oekraïne-verdrag. Dit zijn in feite argumenten tegen de democratie zelf.

Het Parool (2015) – Amsterdammers verdienen meer inspraak in de politiek

Er wordt bijna altijd over onze hoofden heen beslist. Amsterdammers verdienen meer en directe zeggenschap in politiek en samenleving.

De Correspondent (2014) – Wat we kunnen leren van het Zwitserse referendum

Een fundamenteel pleidooi voor directe democratie aan de hand van de werking van het referendum in Zwitserland.

Locomotie (2012) – Hoe IJsland uit de crisis komt

IJsland koos een unieke uitweg uit de financiële crisis: een update van de grondwet met grote inbreng vanuit de bevolking die afgesloten wordt met een referendum.

Locomotie (2011) – Vrijheid en democratie in Nederland – back to the future?

Nederlanders denken vaak dat zij in de meest vrije democratie ter wereld leven, maar in feite liggen de grootste democratische innovaties in het verleden en zijn sommige aanzetten tot echte democratie vakkundig de nek omgedraaid.

Locomotie (2007) – Is de directe democratie in Californie ontspoord?

Over het uitgebreide referendumsysteem Californië doen allerlei spookverhalen de ronde. Tijd om deze te ontzenuwen.

Locomotie (2007) – Opiniepeilingen en de wil van het volk

Een bespreking van Wil Tiemeijer’s dissertatie “Het geheim van de burger”: hij is danig in de war over het verschil tussen opiniepeilingen en directe democratie.

Politeia (2005) – Why referendums on the EU Constitution are crucial

Tien EU-lidstaten plannen een referendum over de Europese grondwet. Dit artikel somt de redenen op waarom elke lidstaat dit zou moeten doen.

Athene (2004) – de Zwitserse volksvergaderingen

Een bespreking van de werking van de Zwitserse volksvergaderingen, de oudste vorm van directe democratie, met als voorbeeld het kanton Appenzell.

Financieele Dagblad (2003) – Weinig mis met democratie in Californië

Een pleidooi waarom de afzetting (recall) van gouverneur Davis in Californië het bewijs vormt voor een vitale democratie.

NRC Handelsblad (2000) – Grotere EU moet zaak van de burgers zijn

Een weerlegging van de argumenten die Frits Bolkestein aandraagt tegen een referendum over de aanstaande uitbreiding van de Europese Unie.